Tanım

Stokastik osilatör; bir hisse senedinin, seçilen bir dönem için kapanış fiyatlarını günlük en yüksek ve en düşük seviyelerine göre ölçen ve fiyatların dönüm noktalarını belirten bir göstergedir.
George C. Lane tarafından geliştirilmiştir. Bu göstergeye; belirlenen zaman içinde fiyatların "en düşük veya en yüksek seviyeler" arasındaki yerinin saptanması yöntemi de denilebilir.
Stokastik göstergesini ortaya atanlar, hissenin son zamanlarda taradığı fiyat seviyelerine yakın kapanacağını söylemektedirler. Genellikle hızlı hareket eden futures (vadeli işlem) piyasalarındaki işlem yapanlar arasında ilgi gören bu gösterge ile ilgili başlıca ana fikirler şunlardır;

1. Yükselen borsalarda (piyasa/market) fiyatlar genellikle gün içinde taradıkları fiyat seviyelerinin üst taraflarında kapanırlar,
2. Doyuma erişmeye başlayan borsalarda kapanış fiyatları gün içi en yüksek değerlerden uzaklaşmaya başlar (satıcılar çoğalmaktadır),
3. Düşüşe geçen borsalarda fiyatlar gün içi gördükleri en düşük değerlere yakın yerlerde kapanırlar.

Stokastik hesaplamalar bugünkü kapanış ile n-günlük dönemin en yüksek ya da en düşük değerleri arasındaki ilişkiyi gösterir. Göreceli güç endeksinden (Relative Strength Index/RSI) farklı olarak günlük kapanış değerlerinin momentum ölçmeleri yerine iki eğri kullanılır. Stokastik Osilatör bu iki eğri ile gösterilir. Bu eğrilerin birbirlerini alttan veya üstten kesmelerine göre al veya sat kararı verilir. Ana eğri %K eğrisi olarak adlandırılır ve genelde kesintisiz bir çizgiyle gösterilen eğridir. %D olarak adlandırılan ikinci bir eğri daha vardır ki; "%K eğrisinin basit hareketli ortalaması (simple moving average)" olarak ifade edilir. %D eğrisi genelde noktalı bir çizgiyle gösterilir. Sinyalleri veren ve tabii ki daha çok önem taşıyan eğridir.
Stokastik kısa vadede alım/satım yapanların, çok önemli bir yardımcısıdır. Yukarıda bahsedilen, birbirini izleyen iki eğri ile alım/satım zamanları tayin edilir. Belirli bir dönem içindeki en düşük kapanış değeri ile bugünkü kapanış değeri ve aynı dönem içinde en düşüklerin en düşük değeri ile en yükseklerin en yüksek değeri arasındaki ilişkilerden yararlanır.

Formül

Stokastik osilatör 0-100 arasında dönen iki eğri (%K ve %D) ile çizilir. Değerler yüzde değişimi ifade eder.
Stokastik eğrilerin hesaplanması için n-Gün dönemi seçilir. Bu dönemin seçilmesi, keyfidir ve teknik analistin risk toleransına bağlıdır. Kısa zaman aralıklı dönemler (küçük n-Gün) sistemi çok hassas yapar ve sık sık yanlış sinyaller vererek sistemin kullanışlı olmasını zorlaştırır. Uzun zaman aralıklı dönemler (büyük n-Gün) ise; zarara fazla tolerans gösterdiğinden yada kazançlı pozisyonun kapatılmasında geciktiğinden kullanışlı olmayabilir. Göstergeyi geliştiren George C. Lane, 5 günlük dönemi önermiştir.
Stokastik eğrilerin elde edilmesi için üç değişkene ihtiyaç vardır; %K, yavaş (slow) %K, %D. İki tür stokastik vardır; Fast Stokastik ve Slow Stokastik. Eğer hesaplanan %K ve yavaş (slow) %K aynı grafikte kullanılırsa çok hassas ve düzensiz olan Fast Stokastik elde edilir. Fast stokastik; kapanış değerinin gün içi en düşük değerden farkının n-Gün dönemindeki en yüksek değerin en düşük değerden farkına bölümünden hareketle hesaplanır. Bugünkü kapanış değeri n-Gün dönemindeki en yüksek değere yakınsa stokastik yüksek bir değer çıkacaktır, tersi durumda yani en düşük değere yakınsa stokastiğin değeri düşük olacaktır. Fakat çoğu analist ve program fast stokastiğin düzeltilmişi olan Slow Stokastiği tercih etmektedir. Fast stokastiğin düzeltilmiş versiyonu olan, slow stokastikte; yavaş (slow) %K ve %D kullanılır.

C	=	n-Gün döneminde son günün kapanış değeri
Ln	=	n-Gün döneminde en düşük kapanış değeri
Hn	=	n-Gün döneminde en yüksek kapanış değeri

H_i = (C-L_n)'nin i günlük (genelde üç günlük) toplamı
L_i = (H_n-L_n)'nin i günlük (genelde üç günlük) toplamı
Yavaş (slow) %K'nın basit hareketli ortalaması (genelde 3 günlük) alınarak %D elde edilir.
Genellikle bilgisayar programlarında; incelenecek n-Gün dönemi olarak %K için 5, Yavaş (slow) %K için ve %D için ise 3 günlük süreler baz alınmaktadır. Bu çok sık al-sat sinyalleri vermektedir. Çeşitli hisse senetleri için değişmekle birlikte uzun vadeli yatırımlar (investment) için bu dönem daha uzun alınabilir.