4 - Rezerv Varlıklar : Parasal yetkilinin ülke ödemelerini kontrol ve ödemelerde yaşanabilecek dengesizlikleri dolaylı olarak da döviz kurlarını müdahale yolu ile düzenlenmesine yönelik olarak kullanıma hazır olan dış varlıklardır. Rezerv kelimesi merkezi otoritenin mutlak hakimiyeti olan, doğrudan ve etkili kontrol edilebilecek değerleri içermesidir. Rezerv varlıklar aynı zamanda yurt dışı borçlanma da teminat, güven sağlayıcı unsur olması nedeni ile de tutulurlar. Rezerv varlıklar ise şu kalemlerden oluşmaktadır.

1. Parasal Altın Rezervleri : Ülke para yetkilisinin ( Bizde MB ) elinde bulundurduğu parasal veya külçe altın rezervleri burada takip edilmektedir. Parasal altın, MB veya diğer ülke para otoriteleri ile uluslar arası para kuruluşları arasında olan işlemler ile elde edilir.

2. İMF den Özel çekme hakkı : İMF tarafından yaratılan ve üye ülkelere sermayeye iştirak nispetleri çerçevesinde tahsis edilen kotalar ile üye ülkelere rezerv sağlamak amacı ile tahsis edilen uluslar arası bir rezerv türüdür.

3. Fon nezdindeki Rezerv Pozisyonları : Üye ülkelerin İMF nezdindeki rezerv pozisyonlarını gösterir. Üye ülkelerin satın alışlarının toplamı olup, üye ülkelere her zaman ödenebilen tutarlardır. Fondan satın alınan tutarlar döviz rezervlerinde artış, satışlar ise döviz rezervlerinde azalış meydana getirirler.

4. Döviz Rezervleri : Para yetkili kuruluşunun dış ödemeler nedeni ile elinde bulundurduğu yabancı paralar ile yurt dışında geçerli olan diğer ödeme araçlarının tümünü ifade eder.

5. Diğer Alacak Hakları : Rezerv varlıklar içersinde yer alan ancak yukarıda açıklanan kalemler içersinde yer almayan her türlü varlıklar burada yer almaktadır.

Şeklinde sınıflandırılır.

Ödemeler dengesi hesabı bir ülkenin dış piyasa ve devletlere olan borç ve alacaklarının tümünü bir arada görme imkanı sağladığı için çok önem arz etmektedir. Doğru ve sağlıklı tutulması ise yükümlülüklerin takibi için önem arz etmektedir. Bu önemli konuya sizlerle bir bakış gerçekleştirmek zannediyorum bilgi tazelememize yardımcı olmuştur. Bir sonraki yazımızda ise Ödemeler dengesi hesabına yönelik istatistiki verileri güncel verilerden hareket ile incelemeyi amaçlamaktayım.

Borsa ile ilgili bu sitede bu konular aslında belki hiç incelenmemelidir. Halbuki ülkelerin ve ülke ekonomilerinin genel gidişatından borsayı soyutlamak doğru değildir. Bu bizi yanlış noktalara sürükler. Şayet döviz fiyatları üzerindeki birikim ( TL sının aşırı değer kazanımını) tespit etmişseniz , ödemeler dengesi üzerine olan etkilerini de gözlemliyor iseniz, önleminizi çok önceden almış ve en azından kendinizi yaşanan bu krizden korumuş olmanız gerekir. Bu borsa içinde geçerlidir. Bizler borsa analizi yaparken sadece teknik analiz yapmamaktayız, beraberinde mali analizini, ülkenin ekonomik politikasını, MB verilerini bunların iz düşünlerinin neler olabileceğini de incelemekteyiz. Tabi bütün bunları sürekli her gün yapma imkanı maalesef söz konusu değil. Bu tür analizleri uzun vadeli yatırım yaparken veya bu konuda karar almak zorunluluğunda kaldığımız zaman gerçekleştiriyoruz.

İşte ekonomimizin bir anlamda dış bir pencereden bakışı niteliği taşıyan ÖDEMELER DENGESİ ile ilgili gelişmeler ekonomi ile ilgilenen ve karar almak zorunda kalan her kişinin bakması ve incelemesi gereken bir göstergedir.

Umarım birçok kitap, yayın ve ansiklopedilerden yaralanarak oluşturmaya çalıştığım ve mümkün olduğu kadar kısa vermeye çalıştığım bu izahatlar sizler yardımcı olacak ve karar vermenize katkıda bulunacak veya bilgilerinizi tazeleyecektir.

Şayet yazımı sonuna kadar okudunuz ise sizlere sonsuz teşekkür ediyorum. Görüş eleştiri ve sorularınız için lütfen sitemiz iletişim adresi üzerinden mesaj gönderiniz. Mesajınız elime ulaşır ulaşmaz size en kısa sürede yanıt verilecektir.

<< Önceki Sayfa

Hepinize sevgiler ve saygılar sunarım.

S.Erdin Açıkalın

erdin.acikalin@isbank.net.tr

Hazırlayan:Salih Erdin Açıkalın