Üssel Hareketli Ortalama (Exponential Moving Average)

Üssel hareketli ortalama anlatılan ilk iki hareketli ortalamanın prensiplerinin bir sentezidir. Yani basit hareketli ortalama gibi geçmiş günlerin ağırlığını yansıtırken, ağırlıklı hareketli ortalama gibi de son günlerin ağırlığını arttırır. Üssel faktörün bulunması için, sabit olan 2 rakamı seçilen gün sayısına bölünür. Bazı analiz programları ise sabit 2 rakamını, seçilen gün sayısını bir arttırarak buldukları rakama bölerek oluşturdukları üssel faktöre göre hesaplama yaparlar. Yani 5 günlük üssel hareketli ortalamayı hesaplamak için kullanılacak olan üssel faktör, 2/6’nın karşılığı olan 0,33’tür. Bu faktör, hesaplamanın her aşamasında sabittir. İlk günkü üssel hareketli ortalamayı hesaplamak için hisse senedinin o günkü kapanış değerinden, aynı günün basit hareketli ortalaması çıkarılır. Çıkan sonuç 0,33 ile çarpılır ve elde edilen değer pozitifse basit hareketli ortalama ile toplanır, negatifse basit hareketli ortalamadan çıkarılır. Ertesi gün ise hisse senedinin kapanış değerinden, bir gün önce bulunan üssel hareketli ortalama değeri çıkarılır ve bulunan sonuç yine 0,33 ile çarpılır. Elde edilen değer pozitifse bir gün önce elde ettiğimiz üssel hareketli ortalama ile toplanır, negatifse çıkarılır. Her yeni gün aynı işlem tekrar edilir. Aşağıdaki Grafik-3’de üssel hareketli ortalamalı bir örnek grafik verilmiştir.

İMKB'de işlem gören hisse senetlerinin bu hareketli ortalama çeşidi için 7, 14, 21, 50, 100 ve 200 günlük hareketli ortalamasını sitemizin Teknik Analiz köşesindeki Ortalamalı Fiyat Grafikleri ürünümüzden inceleyebilirsiniz.

Matematiksel olarak bu ortalamanın formülü şöyle ifade edilir:

Formülde:

Üssel hareketli ortalaanın hesaplandığı basit bir örnek verelim:

XU-100 endeksinin 5 günlük üssel hareketli ortalama değerini hesaplayacak olursak;

Tablo-3

Yukarıdaki excel tablosunda (Tablo-3).XU100 endeksinin 12.11.2001-20.11.2001 tarihleri arasındaki değerler C kolonunda verilmiştir. Örnekte 5 günlük üssel hareketli ortalama hesaplanırken ilk önce D kolonunda başlangıç değeri olarak 5 günlük basit hareketli ortalama değeri bulunmuştur D6. Daha sonra bulunan ilk değer ile kapanış değeri arasındaki fark E6’ya yazılıp bu değer üssel faktör olan 2/(n+1) ile F6 da çarpılır. Buradaki üssel faktör değerimiz 0,33’tür. Bulunan ilk üssel fark D6 daki BHO değeri ile toplanıp ilk üssel ortalama değeri olarak G6’ya yazılır. Bu aşamadan sonra ise basit ortalama yerine birgün önceki ÜHO değeri alınarak devam edilir. Böylece bu işlemi alttaki hücrelere de uygulayarak bir seri elde edip bunu grafiğe dökebiliriz.

Grafik-3