• Karşılaştırılan birimlerin her biri için girdi-çıktı boyutlarından herhangi birinde göreli etkinsizliğin kaynaklarının ve miktarlarının belirlenmesi,

• Etkinliğe göre birimlerin sınıflandırılması,

• Karşılaştırılan birimlerin yönetimlerinin değerlendirilmesi,

• Birimlerin kontrolleri dışındaki program ve politikaların verimliliklerini değerlendirmek ve program etkinsizliği ile yönetsel etkinsizliği ayırt etmek,

• Değerlendirme altındaki birimler için kaynakların yeniden atanması amacıyla niceliksel bir temel oluşturulması. Bu yeniden atama politikalarının genel amacı, sınırlı kaynakları istenilen çıktıları üretmekte daha etkin kullanılabilecek birimler arasında değiştirmektir.

• Birimler arasındaki karşılaştırma ile doğrudan doğruya ilişkili olmayan amaçlar için etkin birimlerin ya da etkin girdi-çıktı ilişkilerinin belirlenmesi,

• Spesifik girdi-çıktı ilişkileri için yürürlükteki standartların gerçekleşen performansa göre incelenmesi ve gözden geçirilmesi,

• Önceki çalışmalardaki sonuçların karşılaştırılması. ( ERKUT ve POLAT, 1993 )

1. VZA ‘nın uygulanabilmesi için gerekli olan adımlar şunlardır :

1. Karar verme birimlerinin seçilmesi

2. Girdi ve çıktı kümelerinin seçilmesi

3. VZA ile göreli etkinlik ölçümü

4. Her bir karar birimi için detay analizi

5. Sonuçların değerlendirilmesi

2. VZA, doğru şekilde kullanıldığı zaman çok etkin bir araçtır. VZA ’yı güçlü yapan bazı özellikler şöyle özetlenebilir

1. VZA, çok girdi ve çok çıktıyı işleyecek yetenektedir.

2. VZA, doğrusal form dışında, girdi ve çıktıları ilişkilendiren bir fonksiyonel forma ihtiyaç duymaz.

3. VZA ile etkinlikleri hesaplanan karar birimleri göreli olarak tam etkinliğe sahip olanlarla kıyaslanır.

4. Girdiler ve çıktılar çok farklı birimlere sahip olabilirler. Bu durumda, onları aynı biçimde ölçebilmek için çeşitli varsayımlar kullanmaya, dönüşümler yapmaya gerek yoktur. ( KARACAER, 1998 : 40 )

3. VZA ’yı avantajlı kılan bazı özellikler aynı zamanda VZA ’nın zayıflıklarının da kaynağıdır. Söz Konusu zayıflıklar şöyle özetlenebilir :

1. VZA, ekstrem nokta tekniği olarak değerlendirildiği için, ölçüm hatasına karşı çok duyarlıdır.
2. VZA, karar birimlerinin performansını ölçmek açısından yeterlidir, fakat bu değerlendirmenin mutlak etkinlik bazındaki yorumu ile ilgili ipucu vermez.

3. VZA, parametrik olmayan bir teknik olduğu için, sonuçlara istatistiksel hipotez testlerinin uygulanması zordur. ( ROLL, GOLANY ve SEROUSSY, 1989)

4. VZA, statik bir analiz şeklindedir, bir tek dönemdeki karar birimi verileri arasında bir kesit analizi yapar. ( PERMAN, 1991 )

5. Her karar birimi için ayrı bir doğrusal programlama modelinin çözümü gerektiğinden, büyük boyutlu problemlerin VZA ile çözümü, hesaplama açısından zaman alıcı olabilir.

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DOKUMA, GİYİM EŞYASI VE DERİ SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN FİRMALARIN ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Özet

Veri Zarflama Analizi

VZA’nın Uygulanmasındaki Amaçlar

Dokuma, Giyim Eşyası ve Deri Sektöründe Bir Uygulama

Sonuç ve Öneriler